Etiket: VERGİ İNCELEMESİ

Danıştay Kararı: İncelemeye İbraz Edilmeyen Defter ve Belgelerin Mahkemeye İbrazı Durumunda Mahkemece Bilirkişi İncelemesi Yaptırılarak Karar Verilebilir mi?

İstemin Özeti: Davacı adına, yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, indirimlerinin reddi suretiyle 2007 yılının Eylül, Kasım ve Aralık dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı dava açılmıştır. Vergi Mahkemesi’nin kararıyla; davacının defter ve belgelerinin Mahkemelerinin 09.11.2012 tarihli ara kararıyla istenerek dosyaya sunulması üzerine 18.01.2013 tarihli ara kararıyla bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, davalı idare itirazının kusurlandıracak nitelikte bulunmadığı ve Mahkemelerince de uygun görülen bilirkişi raporuyla hazırlanan beyan tablosuna göre ödenmesi gereken katma değer vergisi çıkmadığı gerekçesiyle tarhiyat kaldırılmıştır. Davalı idare tarafından, davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilen defter ve belge isteme yazısına rağmen, süresi içinde kabul edilebilir bir mücbir sebep hali bulunmaksızın ibraz edilmemesi nedeniyle yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu, ayrıca Mahkemenin idare yerine geçerek defter ve belgeleri incelemesi ile hüküm tesis etmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenmiştir.

Tarhiyat Öncesi Uzlaşma mı, Yoksa Tarhiyat Sonrası Uzlaşma mı Tercih Edilmeli?

Peki, mükellef neye göre tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunmalı veya bulunmamalı? Böyle bir karar verilmesi aşamasında, iki uzlaşma türünün ne olduğu ve aralarındaki temel farklılıkların bilinmesinde fayda var. Bu nedenle öncelikle bunlara değineceğiz. Müteakiben, tarhiyat öncesi uzlaşma mı, yoksa tarhiyat sonrası uzlaşma mı tercih edilmeli sorusunun cevaplanmasına yardımcı olacak temel parametreleri sunmaya çalışacağız. 

Vergi İncelemesinde Defter ve Belgeler Nasıl Teslim Edilmeli?

Esas olan inceleme elemanının mükelleflerin defter ve belgelerinin yazılı olarak istenmesidir. Yazıda, ibraz edilecek defter ve belgeler ile ibraz süresi ve yeri, ibraz edilmemesi halinde uygulanacak müeyyidelere yer verilmesi icap eder. Vergi Usul Kanununu uyarınca, bu tür talep yazılarında mükellefe 15 günden az olmamak üzere mühlet verilmesi usul şartıdır. 

Defter ve belge ibraz yazısını alan mükellefin, talep edilen defter ve belgeleri vergi inceleme elemanına “Defter ve Belge Teslim Alma” tutanağı ismini verebileceğimiz bir tutanakla teslim etmesi, inceleme elemanın da muhakkak tutanak karşılığı teslim alması gerekir. (Vergi İncelemelerinde Uyulması Gerekli Usul ve Esaslar Hk. Yönetmelik md. 12). İnceleme elemanının sözlü talebi üzerine karşılanan defter ve belge ibrazında da aynı usule riayet edilir. 

Karşıt İnceleme Nedir? Vergi İncelemesi midir?

Mevcut bir vergi incelemesine veri toplamak üzere, incelenen mükellef ile ilişkisi nedeniyle başka bir mükellef nezdinde başlatılan incelemelerdir.[

Uygulamada karşıt inceleme olarak tanımlanan bu durum esas itibariyle bir vergi incelemesi olmayıp, sadece vergi incelemesi yapılan mükellefin kayıtlarının doğruluğunun teyiti için yapılan bir tür araştırma mahiyetindedir. Ancak karşıt inceleme sırasında hesap, defter ve belgelerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda, karşıt inceleme yapılan mükellef nezdinde de vergi incelemesine başlanması söz konusu olabilir.